Biały Dom centralizuje kontrolę nad finansowaniem badań naukowych przez OMB

Biały Dom przenosi nadzór nad finansowaniem nauki do OMB

Administracja Trumpa dąży do konsolidacji kontroli nad finansowanymi ze środków federalnych badaniami naukowymi w ramach Biura Zarządzania i Budżetu przy Białym Domu — wynika z raportu STAT News z 8 lipca — po pierwszym roku, w którym masowe zwolnienia federalnych pracowników naukowych, wygaszanie grantów badawczych oraz piątkowa próba przebudowy sposobu, w jaki uczelnie otrzymują zwrot kosztów pośrednich badań, zakończyły się porażkami w sądach.

Według STAT News OMB zmienia taktykę po tych przegranych, a badacze akademiccy opisują to, co postrzegają jako nadmierną ingerencję biura budżetowego w codzienne funkcjonowanie agencji finansujących badania podstawowe. Pełny tekst śledztwa STAT jest dostępny tylko dla subskrybentów STAT+; publicznie dostępne doniesienia koncentrują się na wzorcu politycznym, a nie na pojedynczym podpisanym zarządzeniu.

Andrew Twinamatsiko, dyrektor Center for Health Policy and the Law na Georgetown University, prowadzący tracker spraw sądowych z zakresu opieki zdrowotnej, powiedział STAT News, że działania administracji w pierwszym roku były „burzami, które mogliśmy przetrwać” tak długo, jak następna administracja mogłaby je cofnąć — sugerując, że priorytetem tym razem są trwałe zmiany instytucjonalne, a nie rozporządzenia wykonawcze.

Wzorzec prawnych kontruderzeń na gruncie Administrative Procedure Act

Według STAT News wiele posunięć naukowych administracji Trumpa zostało zakwestionowanych w federalnych sądach i wycofanych po zderzeniu z Administrative Procedure Act, ustawą regulującą sposób wydawania nowych przepisów i polityk. Wzorzec obejmuje:

• Zwolnienie „tysięcy federalnych urzędników służby cywilnej”, których badacze akademiccy opisują jako partnerów w prowadzeniu swojej pracy.
• Wygaszenie „bezprecedensowej liczby” projektów naukowych finansowanych przez poprzednie administracje.
• Nacisk na uczelnie, aby porzuciły programy dotyczące różnorodności oraz prace nad nierównościami zdrowotnymi.
• Podjętą w piątek wieczorem próbę przeforsowania „dramatycznej zmiany” w sposobie, w jaki rząd zwraca uczelniom koszty pośrednie badań — pośrednie koszty prowadzenia laboratoriów, zapewnienia zgodności z przepisami i utrzymania infrastruktury.

Sformułowanie Twinamatsiko — że wcześniejsze ruchy były tymczasowe, chyba że zostaną zakodowane strukturalnie — sugeruje, że wysiłek kierowany przez OMB ma być trudniejszy do odwrócenia przez przyszłą administrację, niezależnie od tego, która partia zajmuje Biały Dom.

Powiązane działania Białego Domu tego samego dnia

Ruch OMB ma miejsce na tle innych działań administracji odnotowanych 8 lipca. The Hill poinformował, że prezydent Donald Trump wygłosił przemówienie na szczycie NATO w Turcji — to osobny zestaw doniesień, które łączy jedynie data. The New York Times poinformował 8 lipca, że Trump zapowiedział zwrócenie się do Sądu Najwyższego o ponowne rozpatrzenie jego decyzji uchylającej rozporządzenie wykonawcze w sprawie obywatelstwa z urodzenia — wniosek, który gazeta określiła jako „wysoce nieprawdopodobny” do uwzględnienia, zaznaczając, że do środowego wieczoru prawnicy administracji nie złożyli niczego w sądzie.

Osobno France 24 poinformowało, że federalny sąd apelacyjny odmówił przywrócenia nazwiska Trumpa w Kennedy Center for the Performing Arts. Sędzia federalny Christopher Cooper nakazał usunięcie nazwy w zeszłym miesiącu, uzasadniając, że jedynie Kongres może zmienić nazwę budynku; panel apelacyjny stwierdził, że nie wykazano żadnej „nieodwracalnej szkody”. Ta sama depesza France 24 odnotowała, że nieistniejący już US Institute of Peace został przemianowany na cześć Trumpa oraz że duże banery z jego wizerunkiem wiszą przed Departamentem Sprawiedliwości i Departamentem Rolnictwa.

Łącznie, złożone tego dnia dokumenty i decyzje sądowe opisują administrację testującą jednocześnie wiele dźwigni instytucjonalnych, z mieszanymi wynikami w sądach.

Dlaczego to ma znaczenie

Stawka dla systemu nauki jest konkretna, a nie abstrakcyjna. Agencje federalne finansują zdecydowaną większość badań podstawowych na uczelniach amerykańskich, w tym zwroty kosztów pośrednich, które uczelnie wykorzystują do utrzymania laboratoriów, zapewnienia zgodności z przepisami bezpieczeństwa i opieki nad zwierzętami oraz wspierania pracowników administrujących grantami. Jeśli OMB scentralizuje decyzje o tym, które projekty są kontynuowane i przy jakiej stawce kosztów pośrednich, praktycznym skutkiem byłoby to, że jedno biuro kierowane przez mianowanego politycznie urzędnika ustalałoby priorytety, które historycznie negocjowano agencja po agencji ze środowiskami naukowymi.

Ryzyko prawne jest również konkretne. Ponieważ Administrative Procedure Act wymaga procedury notice-and-comment dla wielu zmian polityki oraz uzasadnionego podejmowania decyzji w innych przypadkach, scentralizowana dyrektywa OMB prawdopodobnie zostanie zakwestionowana na gruncie proceduralnym — tak jak ogłoszenie dotyczące kosztów pośrednich w piątek wieczorem. Reakcją administracji, według STAT, jest dążenie do „bardziej trwałych” zmian strukturalnych, trudniejszych do odwrócenia w drodze postępowań sądowych.

Dla poszczególnych badaczy implikacją, o której informuje STAT, jest to, że urzędnicy służby cywilnej, z którymi pracują — oficerowie programowi w agencjach takich jak Narodowe Instytuty Zdrowia i Narodowa Fundacja Nauki — są teraz jednocześnie celem i punktem wrażliwym, ponieważ ich role stały się centralnym punktem sporu.

Gdzie doniesienia się rozbiegają

Tylko STAT News, wśród źródeł z 8 lipca poddanych przeglądowi, bezpośrednio informuje o przesunięciu w finansowaniu nauki kierowanym przez OMB; inne redakcje tego samego dnia skupiały się na NATO, Iranie, Kennedy Center i obywatelstwie z urodzenia. Artykuł STAT jest częściowo płatny, co oznacza, że niektóre szczegóły — w tym dokładny instrument polityczny, którego używa OMB — pozostają niepotwierdzone w publicznie dostępnych doniesieniach.

Ton ujęcia różni się też między źródłami. STAT przedstawia centralizację jako taktyczne dostosowanie po porażkach sądowych, prezentując obawy badaczy jako udokumentowany punkt widzenia. Dla kontrastu, decyzja w sprawie Kennedy Center, o której poinformowało France 24, opisana jest neutralnym językiem sądu apelacyjnego — panel uznał, że nie wykazano „nieodwracalnej szkody” i skrytykował twierdzenie o szkodzie finansowej jako niepoparte „jakimikolwiek konkretnymi faktami ani dowodami” — co jest spójne z wymiarem sprawiedliwości, który przynajmniej w tych orzeczeniach proceduralnych jest gotowy stawiać opór.

Kombinacja sugeruje administrację, która wygrywa w obszarze personalnym i widoczności, ale przegrywa w kwestiach proceduralnych.

Szerszy obraz

Pivot kierowany przez OMB jest odpowiednikiem w polityce naukowej szerszego wzorca widocznego w doniesieniach z 8 lipca. W sprawie Kennedy Center sąd uznał, że zmiana nazwy przekroczyła uprawnienia ustawowe. W sprawie obywatelstwa z urodzenia The New York Times informuje, że Sąd Najwyższy już orzekł przeciwko administracji, a Trump planuje wniosek o ponowne rozpatrzenie. Relacja STAT o polityce naukowej opisuje podobną dynamikę: odważne działania, po których następują porażki proceduralne, przy czym administracja szuka teraz instrumentów — takich jak centralizacja uprawnień w OMB — które sąd trudniej będzie cofnąć.

Dla zewnętrznych czytelników istotne porównanie nie dotyczy przyciągających uwagę walk o Kennedy Center czy Sąd Najwyższy, lecz wolniejszego, strukturalnego przesunięcia w kwestii tego, kto decyduje, jaka nauka jest finansowana i na jakich warunkach. Piątkowy spór o koszty pośrednie jest użytecznym precedensem: poważna zmiana polityki ogłoszona z niewielkim wyprzedzeniem, a następnie zakwestionowana w sądzie na gruncie APA. Z doniesień STAT wynika, że OMB zamierza, by następna runda była mniej podatna na ten schemat.

Co obserwować dalej

Kilka konkretnych wydarzeń zdecyduje o tym, czy centralizacja OMB okaże się trwała. Po pierwsze, warto obserwować, czy OMB wyda wiążącą dyrektywę polityczną — która podlegałaby procedurze notice-and-comment — czy oprze się na memorandum międzyagencyjnym lub wytycznych dotyczących warunków grantów, które mogą być trudniejsze do zaskarżenia. Po drugie, należy śledzić, czy uczelnie i towarzystwa naukowe złożą pozwy w federalnych sądach okręgowych, kwestionujące dyrektywę na podobnych podstawach APA jak te, które odniosły sukces w zeszłym roku. Po trzecie, obserwować te same agencje, w których zwolniono tysiące pracowników: tempo i charakter każdego nowego wysiłku koordynacyjnego OMB pokaże, czy administracja buduje trwałą strukturę, czy sprawdza, jak długo można opóźnić kolejne zaskarżenie sądowe. Wreszcie, zwrócić uwagę na reakcję Kongresu, który zgodnie z precedensem Kennedy Center zachowuje uprawnienia do nazywania i struktury przynajmniej niektórych instytucji federalnych — pytanie, które może powrócić, gdy OMB będzie odgrywać większą rolę w ustalaniu reguł dla finansowanej ze środków federalnych nauki.