Le Pen może wystartować w wyborach prezydenckich we Francji w 2027 roku

Paryski sąd otwiera drogę — ale na warunkach

Paryski sąd apelacyjny orzekł we wtorek, 7 lipca 2026 roku, że liderka skrajnej prawicy Marine Le Pen może kandydować w wyborach prezydenckich we Francji w 2027 roku, jednocześnie utrzymując jej wyrok skazujący z 2025 roku za przywłaszczenie funduszy Unii Europejskiej i nakazując jej noszenie przez rok elektronicznej opaski monitorującej. Orzeczenie skraca, ale nie uchyla kary prawnej orzeczonej w marcu 2025 roku, pozostawiając trzykrotnej już kandydatce na prezydenta decyzję w najbliższych godzinach, czy kontynuować czwartą próbę, czy przekazać kandydaturę swojemu podopiecznemu Jordanowi Bardelli (CBS News, France 24, AP za pośrednictwem Times of Israel).

Co tak naprawdę zmienił sąd

Sąd pierwszej instancji w marcu 2025 roku skazał 57-letnią dziś Le Pen na pięcioletni zakaz kandydowania do pełnienia funkcji publicznych i cztery lata więzienia — z czego dwa w zawieszeniu i dwa do odbycia w areszcie domowym z elektroniczną opaską — w związku ze schematem, w którym opłacano pracowników Zjednoczenia Narodowego pieniędzmi przeznaczonymi na asystentów Parlamentu Europejskiego między 2004 a 2016 rokiem (CNN, CBC). Sędziowie apelacyjni pod przewodnictwem głównej sędzini Michèle Agi utrzymali wyrok skazujący i ustalenie, że sprzeniewieżono 2,8 mln euro (ok. 3,2 mln dolarów) funduszy publicznych, lecz zmniejszyli zakaz kandydowania do 45 miesięcy, z czego 30 jest w zawieszeniu. Ponieważ zakaz biegnie od pierwotnego wyroku z 31 marca 2025 roku, 15 miesięcy bez zawieszenia zostało już odbytych, co znosi prawną barierę dla kandydowania w 2027 roku (CNN, Times of Israel/AP, CBC).

Sąd zmniejszył również karę więzienia z czterech lat do trzech — dwa lata w zawieszeniu i jeden rok w areszcie domowym z opaską — i wyznaczył grzywnę w wysokości ok. 100 tys. euro (114 tys. dolarów). Kara aresztu domowego i grzywna były zawieszone w trakcie apelacji i zostały we wtorek przywrócone. Prokuratorzy wnosili o utrzymanie przez sąd apelacyjny pierwotnego pięcioletniego zakazu i wymierzenie czterech lat więzienia, z czego trzy w zawieszeniu (France 24, Times of Israel/AP).

Reakcja Le Pen i ograniczenia kampanii

Opuszczając salę sądową, Le Pen się uśmiechała i nie powiedziała nic dziennikarzom, kierując się prosto do siedziby Zjednoczenia Narodowego w centrum Paryża (Times of Israel/AP, CBC). Miała zwrócić się do kraju w wywiadzie w głównym czasie antenowym TF1 o godz. 20:00 czasu lokalnego we wtorek wieczorem, kiedy to oczekiwano ogłoszenia, czy zamierza kandydować (CBS News, CBC).

Jej dylemat jest konkretny. W zeszłym tygodniu, w kanale informacyjnym LCI i w osobnym wywiadzie telewizyjnym, powiedziała, że prowadzenie kampanii w areszcie domowym, z sędzią, który musi autoryzować każde wyjście, jest „niemożliwe”. „Kiedy jest się kandydatem na prezydenta, trzeba mieć całkowitą swobodę poruszania się” — powiedziała w LCI (CNN, France 24). „Nie mogę zależeć od sędziego, który pozwala mi pojechać na wiec.”

Istnieje jednak otwarcie proceduralne: Le Pen może poprosić sędziego orzekającego o zdjęcie elektronicznej opaski po kilku miesiącach za dobre sprawowanie. CBS News i CNN odnotowują, że taki wniosek byłby najprawdopodobniej rozpatrywany w styczniu 2027 roku, na czas decydującej fazy wyborów, których pierwsza tura jest zaplanowana na kwiecień 2027 roku, a druga — na 2 maja 2027 roku (CBS News, CNN).

Szerszy kontekst sprawy

Wyroki skazujące wykraczają poza samą Le Pen. Pierwotny proces w 2025 roku uznał partię Zjednoczenie Narodowe — wówczas znany jako Front Narodowy — za winną wraz z 24 eurodeputowanymi, asystentami i księgowymi prowadzenia systemu przekierowywania funduszy parlamentarnych UE na opłacanie partyjnego personelu we Francji. Jedenastu oskarżonych — w tym Le Pen, kilku współoskarżonych i sama partia — odwołało się (France 24). We wtorek sąd apelacyjny utrzymał wyroki skazujące wszystkich 11, łagodząc wymiar kar (Times of Israel/AP). Według CNN czterech innych polityków RN zasiadających w Parlamencie Europejskim również zostało skazanych za sprzeniewierzenie funduszy publicznych, a pozostałych oskarżonych uznano za winnych współudziału lub przyjęcia mienia pochodzącego z niewłaściwie wykorzystanych funduszy.

Prokuratorzy twierdzili, że po przejęciu przez Le Pen przywództwa partii w 2011 roku „uprofesjonalniła” system wprowadzony wcześniej nieporadnie przez jej zmarłego ojca i współzałożyciela partii Jeana-Marie Le Pena, który zmarł w 2025 roku, według osobnego nekrologu BBC zamieszczonego przez BBC News (France 24, BBC). Le Pen odrzucała zarzuty, nazywając sprawę „polowaniem na czarownice”, a podczas apelacji zaprzeczyła, jakoby RN prowadził system przywłaszczania, twierdząc, że partia działała w „pełnej dobrej wierze” (France 24, AP za pośrednictwem Times of Israel). Przewodnicząca składu Agi po odczytaniu wyroku powiedziała, że „czyny są poważne” (Times of Israel/AP).

Reakcje: sojusznicy, przeciwnicy, Pałac Elizejski

Prawnik Le Pen Rodolphe Bosselut powiedział przed sądem, że jest „częściowo” zadowolony z wyniku, nazywając go „dobrym początkiem” i wskazując na to, co określił jako „znaczącą zmianę” w karach, szczególnie skrócenie zakazu kandydowania (France 24, CBS News, AP). Z Pałacu Elizejskiego prezydent Emmanuel Macron — konstytucyjnie wykluczony z ubiegania się o kolejną kadencję po dwóch — powiedział w trakcie oficjalnej podróży do Syrii, że „zdrowe dla demokracji jest, aby prezydent nie komentował orzeczeń sądowych” (CNN). Liderka Zielonych Marine Tondelier powiedziała, że „w normalnym świecie, w którym RN miałby choćby cień przyzwoitości, [Le Pen] zrezygnowałaby… bo nie wypada kandydować po wyroku skazującym za sprzeniewierzenie funduszy publicznych” (CBC).

Dłuższa trajektoria skrajnej prawicy we Francji

Le Pen trzykrotnie docierała do drugiej tury wyborów prezydenckich we Francji — w 2017 i 2022 roku pod jej własnym przywództwem, po tym jak w 2002 roku jej ojciec zaszokował francuski establishment, docierając do drugiej tury przeciwko Jacques’owi Chiracowi, gdzie uzyskał niecałe 18% głosów (CBS News). Macron pokonał ją zdecydowanie w 2017 roku i mniejszą różnicą w 2022 roku, kiedy — jak podaje CBS News — różnica zmniejszyła się do około 18 punktów procentowych. Pod przywództwem Le Pen partia zmieniła markę — z Frontu Narodowego na Zjednoczenie Narodowe — i systematycznie zyskiwała poparcie w wyborach europejskich, legislacyjnych i prezydenckich, a jej najlepszy wynik parlamentarny przypadł na przyśpieszone wybory legislacyjne w 2024 roku (CNN, CBS News).

Gdzie rozjeżdżają się sondaże i relacje

Zarówno agencje stylu Reutersa, jak i najnowsze sondaże cytowane przez CBS i CNN pokazują, że Le Pen i Bardella są właściwie równi na szczycie wyścigu pierwszej tury, bez żadnej innej poważnej partii w pobliżu. CBS News, powołując się na Ipsos BVA, podaje obu „31–36%”; CNN, powołując się na sondaż IPSOS–La Tribune z kwietnia, ma Bardellę na 34%, a Le Pen na 32%. France 24, powołując się na sondaż Harris Interactive Toluna z maja, twierdzi, że Le Pen mogłaby wygrać drugą turę zarówno z kandydatem skrajnej lewicy Jean-Lucem Mélenchonem, jak i z centrowymi byłymi premierami Gabrielem Attalem czy Édouardem Philippem, odnotowując jednocześnie, że inne sondaże sugerują, iż Philippe, który zabiega o głosy prawicy, mógłby wygrać drugą turę ze skrajną prawicą. Ten sam tekst France 24, oparty na depeszy AFP, cytuje Mélenchona ostrzegającego, że Le Pen jest „bardzo inteligentna” i „nie będzie przeciwniczką, z której można kpić” — rzadki punkt dorozumianej zgody między ideologicznie przeciwnymi obozami, że Bardella byłby łatwiejszym przeciwnikiem w drugiej turze.

Mniej zgodności panuje co do tego, co zrobić operacyjnie. CBC podaje, że Le Pen stoi przed „intensywną debatą” wewnątrz RN, czy naprawdę może prowadzić kampanię z opaską, odnotowając, że sędzia orzekający ustali godziny, w których może przebywać poza domem, a ograniczenia weekendowe są zwykle surowsze, ale cytowani tam eksperci prawni mówią, że opaska „skomplikuje”, a nie „uniemożliwi” ogólnokrajową kampanię. CNN podaje, że Bardella potwierdził, iż wystartuje w zastępstwie Le Pen „w razie potrzeby”, publicznie wzywając jednocześnie do dopuszczenia jej do startu; strona BBC z wiadomościami na żywo odnotowuje, że opisywano go jako „czyste płótno”, które może stać się najmłodszym prezydentem Francji.

Co obserwować dalej

Kolejne konkretne kamienie milowe są ściśle upakowane. Wywiad Le Pen w TF1 o godz. 20:00 czasu paryskiego we wtorek będzie pierwszym formalnym sygnałem jej zamiarów (CBS News, CBC). Ewentualny wniosek o zdjęcie elektronicznej opaski byłby co do zasady rozpatrywany około stycznia 2027 roku (CNN, CBS News). Sama kampania jest teraz zaplanowana na tle pierwszej tury 18 kwietnia 2027 roku i drugiej tury 2 maja 2027 roku, przy czym Macron nie może ubiegać się o trzecią kadencję (CNN). Poza datami trzy pytania ukształtują relacjonowanie: czy RN ostatecznie wystawi Le Pen, Bardellę czy oboje w jakiejś formie; czy zostanie wniesiona apelacja do francuskiego Trybunału Kasacyjnego (Cour de cassation), który CNN i AP wskazują jako możliwą dalszą ścieżkę prawną; oraz czy „front republikański” partii głównego nurtu, który blokował skrajną prawicę w poprzednich drugich turach, utrzyma się w 2027 roku w wyścigu, w którym — jak ujmuje to BBC — Zjednoczenie Narodowe osiągnęło „próg sukcesu wyborczego”.