Trump udaje się do Turcji na szczyt NATO, naciskając na sojuszników ws. wydatków

Trump wyrusza na szczyt NATO w Turcji wśród ponownej presji na Europę

Prezydent Donald Trump opuścił Stany Zjednoczone w poniedziałek 6 lipca 2026 r., kierując się do Turcji, aby wziąć udział w szczycie przywódców NATO – informuje The Washington Post. Podróż następuje bezpośrednio po tygodniu uroczystości upamiętniających 250. rocznicę Stanów Zjednoczonych i daje prezydentowi nową platformę, by wywierać nacisk na sojuszników w toczących się od dawna sporach o wydatki na obronność, podział obciążeń i strategiczny kierunek sojuszu.

Zapowiedź The Washington Post, opublikowana tego samego dnia pod tytułem “After America’s 250th, Trump will test how far he can push NATO allies”, przedstawia spotkanie jako próbę wytrzymałości dla relacji transatlantyckich. Post informuje, że Trump jedzie na szczyt ze “świeżymi zastrzeżeniami wobec Europy”, podczas gdy członkowie sojuszu starają się “pokazać, że dają mu to, czego chce”. To sformułowanie wskazuje na niezwykle otwarty zestół żądań USA, które rządy europejskie próbują zaadresować przed przybyciem prezydenta.

Czego Trump chce od szczytu

The Washington Post w dostępnym fragmencie nie wymienia konkretnych żądań Trumpa. Jednak ujęcie – sojusznicy starają się “pokazać, że dają mu to, czego chce” – jest spójne z jego wieloletnią publiczną presją na członków NATO, by zwiększali wydatki na obronność i przeorientowali sojusz wokół tego, co jego administracja określiła mianem bardziej bezpośrednich, transakcyjnych relacji.

Rządy sojuszników spędziły miesiące na przygotowaniach do tego spotkania, świadome, że wcześniejsze wystąpienia Trumpa na spotkaniach NATO przyniosły ostre publiczne reprymendy wobec członków, których wydatki prezydent uznał za niewystarczające. Stolice europejskie starały się rozładować tę dynamikę, sygnalizując postępy w zobowiązaniach jeszcze przed rozpoczęciem sesji na szczeblu liderów.

Dlaczego Turcja i dlaczego teraz

The Washington Post przedstawia spotkanie w Turcji jako miejsce, w którym sojusznicy muszą jednocześnie zademonstrować jedność, zadowolić Trumpa w kwestii wydatków i uniknąć konfrontacji przed kamerami, która definiowała poprzednie szczyty. Zorganizowanie spotkania w Turcji, członku NATO, który miał napięte stosunki bilateralne z kilkoma europejskimi sojusznikami, dodaje warstwę złożoności dyplomatycznej, którą Post odnotowuje, ale nie szczegółowo omawia w dostępnym fragmencie.

Wybór terminu – bezpośrednio po obchodach 250. rocznicy Ameryki – oznacza, że Trump przybywa ze wzmożoną uwagą opinii publicznej skupioną na jego prezydenturze i jego wizji globalnej pozycji USA. Zapowiedź Post traktuje szczyt jako kontynuację tej narracji, a nie jako odrębne wydarzenie dyplomatyczne.

Przygotowania sojuszników i kwestia wydatków

Europejscy członkowie NATO pracowali nad tym, by przed otwarciem szczytu postawić przed Trumpem widoczne rezultaty. Język Post – że sojusznicy “starają się pokazać, że dają mu to, czego chce” – sugeruje zapowiedzi dodatkowych nakładów na obronność lub zobowiązań zdolnościowych, zsynchronizowane z przybyciem prezydenta.

Post nie przytacza w dostarczonym fragmencie konkretnych zobowiązań krajowych ani celów wydatkowych. Czytelnicy powinni spodziewać się zaktualizowanych danych, gdy szczyt formalnie się otworzy, a państwa członkowskie zabiorą głos publicznie.

Co jest na szali dla sojuszu

The Washington Post ujmuje centralne ryzyko jako scenariusz, w którym Trump “ogłasza niezależność” od sojuszników – język, którego gazeta używa do opisania najgorszego scenariusza, w którym prezydent publicznie wyrzeka się NATO lub grozi wycofaniem. Post informuje, że przywódcy sojuszników “mają nadzieję, że nie ogłosi niezależności od nich”, co wskazuje, że rządy przygotowują się na cały zakres scenariuszy, a nie na pojedynczy, z góry ustalony rezultat.

Dla europejskich członków NATO szczyt jest także okazją, by zademonstrować, że sojusz może realizować swoją podstawową funkcję – zbiorczą obronę – nawet w warunkach politycznych zawirowań w Waszyngtonie. Ujęcie Post sugeruje, że spotkanie będzie oceniane nie tylko na podstawie tego, co zostanie ogłoszone, ale także jak publicznie prezydent opowie się za sojuszem.

Postawa administracji Trumpa wobec sojuszników i przeciwników

Podróż do NATO odbywa się w momencie, gdy administracja Trumpa prowadzi również bardziej konfrontacyjny handlowy i dyplomatyczny program w innych częściach świata. Al Jazeera, w odrębnym raporcie opublikowanym tego samego dnia, szczegółowo opisuje, jak administracja zaproponowała w czerwcu 2026 r. 25-procentowe cła na towary brazylijskie, powołując się na domniemane naruszenia handlowe, w tym nielegalne wylesianie i to, co określiła jako nieuczciwe praktyki płatności elektronicznych.

Według Al Jazeera, brazylijski kandydat na prezydenta Flavio Bolsonaro poprosił administrację Trumpa o odroczenie tych ceł do czasu wyborów w Brazylii w październiku 2026 r., ostrzegając, że “krajobraz polityczny, który decyduje o wykonalności jakiegokolwiek wynegocjowanego rozwiązania, zostanie przedefiniowany w ciągu około dziewięćdziesięciu dni”. Sekretarz stanu Marco Rubio, odpowiadając Bolsonaro, powiedział, że urzędnicy USA nadal mają “istotne różnice” z Brazylią w kwestiach przywołanych jako uzasadnienie proponowanych ceł. Waszyngton ma czas do 15 lipca, by zdecydować o ich nałożeniu.

Ta postawa – wywieranie presji ekonomicznej na partnerów z półkuli zachodniej przy jednoczesnym nacisku na europejskich sojuszników ws. wydatków na obronność – ilustruje szersze, transakcyjne podejście Trumpa do polityki zagranicznej w jego drugiej kadencji.

Krajowe tło polityczne

Szczyt NATO otwiera się również na tle burzliwego krajowego krajobrazu politycznego. The Hill, w felietonie opiniotwórczym opublikowanym tego samego dnia, informuje, że Trump przygotowuje się do listopadowych wyborów uzupełniających w obliczu spadających notowań poparcia, powołując się na sondaż Foxa wykazujący 61 proc. dezaprobaty. Felieton opisuje prezydenta jako “naciskającego każdy przycisk” przed wyborami uzupełniającymi, w tym wywierającego presję na republikańskich legislatorów stanowych w sprawie redystrykcji okręgów oraz domagającego się od Departamentu Sprawiedliwości dostępu do spisów wyborców.

The Hill informuje, że “katastroficzne spekulacje o jesiennych wyborach zaczynają dominować w rozmowach insiderów na Kapitolu”, a postacie polityczne z obu stron rozważają scenariusze, w których demokratyczna większość w Izbie Reprezentantów mogłaby być opóźniona lub odmówiona przez spikera Mike’a Johnsona. Felieton przytacza senator Elissę Slotkin (D-Mich.), która ostrzega, że Trump jest gotów “odrzucić wyniki wyborów uzupełniających, jeśli nie pójdą po jego myśli”.

Ruchy w polityce zagranicznej, w tym szczyt NATO, będą prawdopodobnie odczytywane przez pryzmat tej optyki wyborczej.

Presja na instytucje kulturalne i edukacyjne

Równolegle ze swoją agendą zagraniczną administracja Trumpa nasiliła presję na krajowe instytucje kulturalne. The New York Times, w chronologii opublikowanej 6 lipca 2026 r., dokumentuje trwałą kampanię wymierzoną w Smithsonian Institution od czasu powrotu Trumpa do Białego Domu w 2025 r.

Według Times Trump wydał rozporządzenie wykonawcze zatytułowane “Restoring Truth and Sanity to American History” 27 marca 2025 r., krytykując to, co nazwał “ruchem rewizjonistycznym” w całych Stanach Zjednoczonych, i oskarżając Smithsonian o funkcjonowanie pod wpływem “ideologii dzielącej, skoncentrowanej na rasie”. Rozporządzenie wzywało wiceprezydenta JD Vance’a do współpracy z Kongresem nad zakazem wydatków na wystawy lub programy, które “degradują wspólne wartości amerykańskie, dzielą Amerykanów ze względu na rasę lub promują ideologie niezgodne z prawem federalnym”.

5 lipca 2026 r. – w 250. rocznicę powstania państwa – administracja wydała raport oskarżający National Museum of American History o antybiałą stronniczość, informuje Times.

Inne krajowe priorytety konkurujące o uwagę

The Guardian informuje tego samego dnia, że prezyd NCAA Charlie Baker powiedział w programie CBS News “Face the Nation”, że organizacja nie przewiduje korekty swoich przepisów dotyczących transpłciowych sportowców po orzeczeniu Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2026 r., które utrzymało w mocy przepisy stanowe w Wirginii Zachodniej i Idaho zabraniające transpłciowym dziewczynom i kobietom rywalizacji w sporcie kobiecym.

Baker powiedział, że NCAA faktycznie zakazała transpłciowym sportowcom startów w sporcie kobiecym pod koniec stycznia 2025 r. w odpowiedzi na rozporządzenie wykonawcze podpisane przez Trumpa na początku jego drugiej kadencji – informuje The Guardian. Orzeczenie 6-3, z liberalnymi sędziami w mniejszości, stwierdziło, że takie zakazy nie naruszają Title IX.

The Guardian informuje, że Baker powiedział Kongresowi w 2024 r., iż jest mu wiadome jedynie 10 transpłciowych sportowców spośród ponad 500 tys. studentów-sportowców uczęszczających do szkół NCAA – liczbę, na którą powołał się Ed O’Keefe z CBS podczas niedzielnego wywiadu.

Co obserwować na szczycie

Zapowiedź The Washington Post sugeruje, że główną miarą sukcesu szczytu w Turcji będzie to, czy Trump publicznie poprze trajektorię wydatków sojuszników na obronność, czy też zaostrzy swoje zastrzeżenia. Sojusznicy prawdopodobnie wykorzystają spotkanie, by sfinalizować dodatkowe zobowiązania i przedstawić je jako konkretny postęp.

Europejscy urzędnicy będą również wypatrywać sygnałów, że Stany Zjednoczone są gotowe potwierdzić zobowiązania w stylu Artykułu 5 w jednoznaczny sposób, biorąc pod uwagę niepewność, którą Post identyfikuje co do tego, jak daleko prezydent jest gotów się posunąć we wsparciu dla sojuszu.

Wspólny komunikat ze szczytu, gdy się ukaże, dostarczy najczytelniejszej odpowiedzi na pytanie, czy żądania Trumpa i ustępstwa sojuszników da się pogodzić w jednym dokumencie – czy też spotkanie zakończy się taką publiczną niezgodą, jakiej zapowiedź Post sugeruje, że rządy starają się uniknąć.