Humanoidalne roboty przeprowadziły operację na żywym zwierzęciu

Na czym polegało badanie

Zespół inżynierów i chirurgów z University of California San Diego opisał pierwszą demonstrację zdalnie sterowanych robotów humanoidalnych wykonujących małoinwazyjną operację chirurgiczną na żywych zwierzętach. Praca, opublikowana w Nature 8 lipca 2026 roku pod tytułem “In vivo feasibility study of humanoid robots in surgery”, przenosi ogólnego przeznaczenia maszyny humanoidalne z demonstracji laboratoryjnych na salę operacyjną — choć na razie w warunkach przedklinicznych (Times of India).

Platforma, nazwana przez badaczy “Surgie”, oparta jest na robocie humanoidalnym G1 firmy Unitree, a nie na dedykowanym systemie chirurgicznym. G1 ma około 150 cm wzrostu, waży około 27 kg i korzysta ze standardowych narzędzi laparoskopowych podłączanych przez niestandardowe adaptery. Chirurdzy sterowali robotami zdalnie za pomocą konsoli wyposażonej w stereoskopowy zestaw nagłowny oraz pedał nożny włączający i wyłączający śledzenie ruchów dłoni (Ars Technica).

Badanie przedkliniczne obejmowało dwa oddzielne zabiegi usunięcia pęcherzyka żółciowego u dużych ssaków niebędących naczelnymi. W pierwszym robot humanoidalny pracował ramię w ramię z chirurgiem-człowiekiem pełniącym rolę asystenta. W drugim dwa zdalnie sterowane roboty humanoidalne działały wspólnie, każdy obsługując narzędzia laparoskopowe. Oba zabiegi zakończyły się pomyślnie, według Times of India.

Dlaczego badacze zbudowali Surgie w ten sposób

Większość stosowanych dziś platform chirurgii robotycznej — czego przykładem jest system da Vinci firmy Intuitive Surgical — to duże, specjalistyczne maszyny. Są precyzyjne, ale kosztowne (często wyceniane od około pół miliona dolarów do kilku milionów), mogą ważyć około 800 kg i wymagają specjalnie przygotowanych sal operacyjnych (Ars Technica). Zespół z UC San Diego celowo obrał odwrotną drogę: zamiast dostosowywać robota chirurgicznego do bardziej ogólnych zastosowań, dostosował ogólnego humanoida do wykonywania operacji.

Unitree G1 jest znacząco tańszy. Ars Technica podaje, że bazowy G1 z praktycznie bezużytecznymi dłońmi zaczyna się od około 13 500 dolarów, a nawet ulepszona wersja ze zręcznymi dłońmi nie przekracza około 67 000 dolarów — o rzędy wielkości mniej niż da Vinci. Humanoidalna forma pozwala też robotowi poruszać się po przestrzeniach zaprojektowanych dla ludzi, co — jak argumentują badacze — ułatwia wdrożenie w mniejszych szpitalach, obiektach tymczasowych, w działaniach ratowniczych czy w odległych i wiejskich klinikach (Times of India).

Starszy autor Michael Yip, profesor w Department of Electrical and Computer Engineering UC San Diego, ujął długofalową ambicję w kategoriach humanitarnych: „Zdalnie sterowane i autonomiczne roboty humanoidalne mają realny potencjał, by zwiększać dostęp do operacji ratujących życie, do których pacjenci nie mieliby w inny sposób dostępu” — powiedział, dodając, że może to „pomóc rozwiązać kryzys opieki zdrowotnej nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale i na całym świecie” (Times of India). Współautor Shanglei Liu, adiunkt chirurgii, wskazywał podobnie na tereny wiejskie, pole bitwy, a nawet przestrzeń kosmiczną jako środowiska wdrożenia (Ars Technica).

Co badanie ujawniło o obecnych ograniczeniach

Pomyślne zabiegi nie oznaczają, że roboty humanoidalne są gotowe do użytku klinicznego. Badacze wskazali kilka wąskich gardeł technicznych. Ponieważ rozstaw ramion G1 wynosi około 450 milimetrów — wobec 1,6–1,8 metra u dorosłego człowieka — jego zasięg jest ograniczony i zespół musiał wstrzymywać operację na kilka minut, by rekalibrować roboty lub przestawiać ich tułów i ramiona względem narzędzi. W efekcie zabiegi trwały „znacznie dłużej niż przy użyciu istniejących specjalistycznych systemów chirurgicznych” (Ars Technica).

Opóźnienia to kolejny otwarty problem. Obecne platformy humanoidalne sterowane zdalnie pracują z opóźnieniami rzędu setek milisekund, podczas gdy wcześniejsze badania sugerują, że roboty chirurgiczne powinny działać poniżej 150 milisekund, by być klinicznie bezpieczne. Zespół z UC San Diego poinformował także, że zarówno nowi rezydenci, jak i doświadczeni chirurdzy wykonywali zadania ćwiczebne szybciej za pomocą zestawu da Vinci Research Kit — standardowej platformy badawczej telerobotyki — niż sterując robotami humanoidalnymi (Ars Technica). Razem te ustalenia sugerują, że praca dowodzi wykonalności, a nie gotowości.

Dlaczego to ma znaczenie

Stawka badania jest konkretna. Systemy opieki zdrowotnej w wielu krajach borykają się z niedoborami wykwalifikowanego personelu chirurgicznego, podczas gdy popyt na leczenie rośnie, co generuje opóźnienia i pogłębia dysproporcje między miastem a wsią. Gdyby nawet zdalnie sterowane systemy humanoidalne można było wdrażać w małych szpitalach bez dedykowanej infrastruktury chirurgii robotycznej, mogłyby zmienić to, kto ma dostęp do małoinwazyjnych operacji. Znaczenie ma też aspekt komercyjny: da Vinci dominuje dziś na rynku robotów chirurgicznych, a Ars Technica zauważa, że platformy humanoidalne, takie jak G1, kosztują tylko ułamek ceny da Vinci, co sugeruje potencjalną presję na ceny obecnego lidera i na standardowy model dedykowanych robotów chirurgicznych.

Warto też zwrócić uwagę na skutki drugiego rzędu. Zdalnie sterowany humanoid w odległej klinice nadal zależałby od wyszkolonego chirurga gdzieś indziej, więc o rzeczywistym dostępie decydowałaby dystrybucja kadr — nie tylko sprzętu. Wykorzystanie platformy chińskiej produkcji (Unitree) w amerykańskim badaniu akademickim oraz otwartość autorów na docelową autonomię rodzą też pytania regulacyjne i geopolityczne, które wykraczają poza salę operacyjną.

Gdzie relacje się różnią i co pozostaje niepotwierdzone

Oba źródła w dużej mierze zgadzają się co do zasadniczych faktów: zespołu, platformy, procedury (usunięcie pęcherzyka żółciowego u żywych świń) oraz miejsca publikacji (Nature). Różnią się głównie akcentem. Tekst Times of India wysuwa na pierwszy plan narrację o dostępie do opieki i obszernie cytuje Yipa, przedstawiając badanie jako kamień milowy, który może zmienić sale operacyjne. Ars Technica jest bardziej powściągliwa, eksponując luki techniczne — opóźnienia, zasięg, przerwy na kalibrację, wolniejsze wykonywanie zadań — i przypominając, że da Vinci ma zatwierdzenie FDA i walidację kliniczną, podczas gdy system humanoidalny pozostaje eksperymentalny. Czytelnicy oceniający tę wiadomość powinni traktować relację Ars Technica jako bardziej technicznie sceptyczny punkt odniesienia.

Kilka szczegółów pozostaje niepotwierdzonych lub niedostępnych w podanych źródłach. Pełny tekst jednego z artykułów Times of India został ucięty w połowie cytatu z rezydentki chirurgii Nikity Thareja, więc jej pełna wypowiedź nie jest tu dostępna. Wyniki, takie jak utrata krwi, wskaźniki powikłań, czas trwania znieczulenia i rekonwalescencja pooperacyjna świń, nie zostały podane w wyciągach; nie wiadomo też, czy zabiegi były niezależnie obserwowane lub recenzowane w sposób wykraczający poza standardową procedurę Nature. Źródła nie precyzują, kiedy — i czy w ogóle — zespół zamierza rozpocząć próby na ludziach.

Co obserwować dalej

Trzy sygnały w najbliższym czasie pokażą, czy ten kamień milowy przełoży się na postęp kliniczny. Po pierwsze, dalsze prace techniczne dotyczące luki w opóźnieniach (obecnie setki milisekund wobec celu poniżej 150 milisekund) oraz ograniczeń zasięgu G1. Po drugie, wszelkie kroki w kierunku kontaktów regulacyjnych z organami takimi jak amerykańska Food and Drug Administration, która zatwierdziła już platformę da Vinci i wyznaczyłaby poprzeczkę dla każdego konkurenta humanoidalnego. Po trzecie, rozwój sytuacji komercyjnej w Unitree i u rywali — w tym trajektorie cen modeli ze zręcznymi dłońmi, które dziś już przekraczają 67 000 dolarów — ponieważ argument o dostępie opiera się na tym, by roboty humanoidalne pozostały znacząco tańsze od dzisiejszych systemów chirurgicznych. Dopóki co najmniej dwa z tych elementów nie ruszą, badanie należy czytać jako demonstrację wykonalności, a nie przełom kliniczny.